Boekje BNG Bank Erfgoedprijs 2014

Verheugd over het feit dat ik Arno Brok als juryvoorzit- ter ben opgevolgd, stel ik mij graag eerst aan u voor: Mijn naam is James van Lidth. 69 jaar oud, gebo ren in Zeist. Na een studie wis- en natuurkunde, was ik leraar natuurkunde aan het Comeniuscollege te Hilversum (12 jaar), toen wethouder van Utrecht (ook 12 jaar) en daarna burgemeester van Deventer (13 jaar). Op dit moment zet ik mijn bestuurlijke ervaring voort in de kunsten (o.a. voorzitter RvT de Fundatie, musea in Zwolle en Heino, voorzitter bestuur Museum Oud Amelisweerd en voorzitter BNG Cultuurfonds) en voor de zorg (o.a. lid RvT Noorderboog te Meppel).

Gelukkig gaan de meeste gemeenten in deze tijd veel zorgvuldiger om met hun erfgoed dan 50 jaar geleden. In de late 50-er jaren en 60-er jaren van de vorige eeuw hanteerden veel (historische) steden als beleidslijn dat in de steden het werken moest worden gefaciliteerd, vooral kantoren en grote winkelcentra, en in de buitenwijken of de satelietgemeenten het wonen. Voor de goede bereikbaarheid van het werken werden brede doorgaande wegen in de steden gerealiseerd. Ik noem een voorbeeld uit die tijd.In Utrecht resulteerde dat in het afbreken van huizen, het dempen van de grachten en de realisering van het winkelcentrum Hoog Catherijne. (Op dit mo- ment wordt voor grote bedragen de Catherijnesingel weer in ere hersteld). Gelukkig was er in die tijd een visionaire minister van cultuur, Marga Klompé, die het gemeentebestuur op het matje riep, 3 wethouders kregen “de oren gewassen”, en zei dat het afgelopen moest zijn met de afbraak. Dit is een voorbeeld uit het verleden. Momenteel staat Utrecht op veel terreinen van het erfgoed juist heel goed bekend. In die periode waren er overigens ook initiatieven in steden die juist heel goed waren voor het erfgoed. Het was namelijk ook de tijd van de oprichting van stichtingen, NV’s en BV’s voor Stadsherstel. Amster- dam was daarbij een half jaar eerder dan Deventer. De in Deventer opgerichte Stadsherstel-organisatie leverde in 1966 de eerste gerestaureerde woning op, die door Prins Claus werd geopend. Bij de oprichting kreeg de NV Bergkwartier van de reeds eerder genoemde minister Marga Klompé (van CRM) een miljoen gulden subsidie. Inmiddels zijn meer dan 200 monumentale woningen en panden door de NV Bergkwartier gekocht, gerestaureerd en in verhuur uitgegeven.Ik wil overigens niet zeggen, dat alles zoveel mogelijk bij het oude moet blijven. Als vernieuwing in historische gebieden plaats heeft is het van belang dat dat met respect voor het oude gebeurt, en als vernieuwing niet in historische gebieden plaats heeft, moeten we bedenken dat het om het erfgoed van de toekomst gaat.

Nu naar het heden. Misschien zijn de verschillen tussen gemeenten in de huidige tijd minder groot, 03 maar ze zijn er wel. Om verstandig omgaan met het erfgoed te bevorderen, heeft het Cultuurfonds van de Bank Nederlandse Gemeenten de BNG Bank Erfgoedprijs ingesteld. Het gaat om erfgoed in de breedste zin van het woord: monumenten, openbare ruimte, archeologie, museale collecties en archieven, educatie, historisch landschap, mobiel en immaterieel erfgoed.

De criteria voor de beoordeling zijn deels fysiek, hoe ligt het erfgoed erbij en deels gericht op het beleid. Bij de beoordeling van het fysieke wordt ook gekeken naar bijvoorbeeld het gebruik van klinkers, keuze van straatverlichting, omgaan met reclame- uitingen, etcetera. Bij het beleid kijken we of en hoe de gemeente de bevolking betrekt bij het gemeentelijk beleid, hoe de gemeente particulier initiatief onder- steunt, naar de voorlichting op dit beleidsterrein en naar de mate waarin er aandacht is voor de jeugd.

In dit boekje leest u alles u alles over de BNG Bank Erfgoedprijs 2014. Wij hopen dat ons enthousiasme u zal aansteken!

James van Lidth de Jeude
voorzitter bestuur BNG Cultuurfonds  & juryvoorzitter BNG Bank Erfgoedprijs

Lees hieronder het boekje ocover boekje BNG Bank Erfgoedprijs 2014 gemeenten genomineerden winnaarver de BNG Bank Erfgoedprijs 2014: