2011: Westerveld

Westerveld is de winnaar van de BNG Bank Erfgoedprijs 2011. De Gemeente Westerveld nam het op tegen de andere genomineerde gemeenten Alkmaar, Apeldoorn, Borsele, Elburg, Hellevoetsluis, Leeuwarden, Venlo, en Winterswijk.

Dwingelo gemeente westerveld winnaar bng erfgoedprijs

WESTERVELD
De jonge Drentse gemeente Westerveld, die meer dan 20 kernen en dorpen omvat, gebruikt cultuurhistorie als drager voor haar identiteit, als verbindende factor tussen haar kernen. Inwoners worden actief betrokken en zijn enthousiaste deelnemers aan processen en projecten. Ondanks het feit dat Westerveld niet beschikt over omvangrijke personele en financiële middelen voor erfgoed, heeft deze gemeente veelzijdig en actief erfgoedbeleid ontwikkeld. Erfgoedbeleid staat bovendien in duidelijke relatie met gemeentelijk beleid voor landschap, cultuur en natuur. Inwoners worden succesvol ingeschakeld bij de erfgoedactiviteiten. Enkele goede voorbeelden zijn  het herstel van de dorpsbrink van Dwingeloo gerealiseerd in nauwe samenwerking met bewoners, de eigen ‘Canon van Westerveld’, ontwikkeld met en door de bewoners,  een scholenproject waarin leerlingen zelf urnen bakken en vertellen over hun eigen buurt en de jaarlijkse informatieavond voor eigenaren van monumenten.

UIT HET JURYRAPPORT
Hier volgen de overwegingen die tot deze keuze van de jury hebben geleid:
• De gemeente Westerveld is een jonge Drentse gemeente die meer dan 20 kernen en dorpen omvat.
• Zij beschikt niet over omvangrijke personele en financiële middelen voor erfgoed.
• Ook is zij één van de dunbevolktste gemeenten in Nederland.
• Dat heeft haar echter niet verhinderd een veelzijdig en actief erfgoedbeleid te ontwikkelen. Zij gebruikt cultuurhistorie als drager voor haar identiteit, als verbindende factor tussen haar kernen. Inwoners worden actief betrokken en zijn enthousiaste deelnemers aan processen en projecten.
• Een voorbeeld hiervan is het herstel van de dorpsbrink van Dwingeloo, waarvoor aan bewoners is gevraagd hoe dat het beste kan gebeuren.
• Erfgoedbeleid staat ook in duidelijke relatie met gemeentelijk beleid voor landschap, cultuur en natuur.
• Jonge inwoners worden net zo goed ingeschakeld. Alle scholen hebben meegedaan aan een project waarin leerlingen zelf urnen bakken en moeten vertellen over hun eigen buurt.
• Het erfgoedbeleid wordt krachtig gecommuniceerd, bijvoorbeeld door speciale folders als ‘Westerveld Monumentaal op de kaart’ en ‘Westerveld rijk aan levendige historie’.
• Dan is er nog de eigen ‘Canon van Westerveld’, ontwikkeld met en door de bewoners.
• Jaarlijks is er een informatieavond voor eigenaren van monumenten en andere betrokkenen. Veelvuldig worden erfgoed-ontwikkelingen opgenomen in de huis aan huis verspreide ‘Nieuwsbrief’.
• Ook landelijk trekt het beleid van de gemeente Westerveld de aandacht en zij haakt daar actief op in. Zo heeft zij zitting in het platform ‘Agrarische Bouwkunst’ van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en is zij gastheer voor de gelijknamige leerlijn van de Hogeschool Utrecht, evenals voor de cursus ‘Herbestemmen’.
• De gemeente neemt ook haar historische verenigingen serieus en overlegt periodiek met hen.
• Samen met de Provincie Drenthe zet Westerveld zich in voor innovatie, onder meer door erfgoedprojecten in te bedden in de subsidieregeling Sociaal Economische Vitalisering.
• Tot slot heeft Westerveld de ambitie om de binnen haar grenzen liggende voormalige koloniën van Weldadigheid in Frederiksoord/ Wilhelminaoord als werelderfgoed te laten aanwijzen.Gemeente Westerveld winnaar BNG Erfgoedprijs 2011

BESTEDING SAMEN MET ‘SCHATBEWAARDERS’
De gemeente Westerveld heeft de prijs benut om samen met de vier historische verenigingen van de gemeente een aanzet te maken om haar erfgoed publiekelijk toegankelijk te maken. Hiervoor gaan de historische verenigingen samen met het Drents Archief in Assen via het online platform www.annodrenthe.nu apps ontwikkelen. Deze apps zullen het verhaal van de rijke cultuurhistorie van de gemeente Westerveld uitbeelden. Daar is het echter niet bij gebleven. Het aan de BNG Erfgoedprijs 2011 verbonden prijzengeld is ingezet om als aanjager te fungeren voor het maken van een publieksvertaling van het erfgoedbeleid van de gemeente. Ook hierin zoekt de gemeente nadrukkelijk samenwerking: de historische verenigingen bemensen de klankbordgroep die de redactie ondersteunt, terwijl de redactie bestaat uit 5 (burger-) specialisten die ieder een hoofdstuk van het boek coördineren. Wethouder Anry Kleine Deters en erfgoedambtenaar Bernard Stikfort zijn nu al bijzonder trots op het resultaat, dat naar verwachting eind 2013 zal worden gepresenteerd. Volgens Wethouder Kleine Deters zijn het winnen van de BNG Erfgoedprijs en het ontwikkelen van producten en diensten voor het versterken van erfgoed alleen mogelijk als deze breed gedragen worden door inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Westerveld. “Zij zijn de schatbewaarders van onze gemeente”, aldus Kleine Deters. Erfgoed en cultuurhistorie worden door de gemeente Westerveld als economische pijler ingezet in tal van beleidsstukken zoals het onlangs vastgestelde regiopromotieplan. Dit is belangrijk, aldus Kleine Deters, die onlangs sprak op het Noordelijke Herbestemmingcongres in Drachten. “Erfgoed en Cultuurhistorie kun je maar één keer vernielen. Je kunt het reconstrueren, maar de cultuurhistorie en het verhaal zijn dan al voorgoed verdwenen”. De BNG Erfgoedprijs wordt door de gemeente Westerveld ook nadrukkelijk gezien als stimulans voor gemeenten om hun erfgoedbeleid op een adequate wijze invulling te geven. “En die invulling gaat écht verder dan alleen uitvoering geven aan ‘wettelijke’ taken”, aldus Kleine Deters.

LEES OOK:
•  Juryrapport 2011
• Boekje 2011

erfgoed Westerveld boek cultuurhistorische rijkdom bng bank erfgoedprijs winnaar Mat Meijs BNG Cultuurfonds en Karin Westerink Amsterdam / Federatie Grote Monumentengemeenten